miércoles, 18 de noviembre de 2026

VIDAS ENTERRADAS (L'OM IMPREBÍS, MICOMICÓN TEATRO, TEATRO CORSARIO E TEATRO DEL TEMPLE)

 

FIOT 35

FESTIVAL INTERNACIONAL OUTONO DE TEATRO DE CARBALLO


CANDO A TERRA FALA

(A propósito de “Vidas enterradas”, das compañías Corsario, L’OM-Imprebís, Micomicón e Temple.)

Santiago Pazos

FOTO DE VANESSA RÁBADE
 

Parece unha metáfora pero non é. A terra fala polo que esconde nas súas entrañas e polo que florece á luz do sol. Tapar a memoria botándolle máis terra enriba, como moitos intentan, é un acto totalmente inhumano. Querer enterrar con dignidade aos teus mortos non é cuestión de axustar contas, senón de decencia histórica.

Esta obra está composta por seis monólogos. Cada un con autor e interprete distinto, en tres espazos localizados a poucos metros de distancia. Comezamos ás portas do cemiterio de Bértoa onde despois de moita loita da Asociación pola Recuperación da Memoria Histórica recuperáronse, nunha fosa común, os restos dos cadáveres do recoñecido pintor coruñés Francisco Miguel e outros tres asasinados polos fascistas. Hoxe descansan, por xustiza, detrás de lápidas con nome e apelido. Pero a terra segue a berrar por dentro. Quedan moitos mortos en fosas comúns, ou nas cunetas, aos que temos a obriga de darlles unha sepultura digna.

Nese mesmo espazo, Pilar San José, unha estupenda actriz que proxecta a voz con mestría a pesares que os coches pasan pola estrada a todo dar, interpreta á neta de “Manuel España” con texto de Juan José Millás. Outra vítima da que só queda unha foto detrás dunha vitrina, pero non se pode falar del. Di que os corpos non enterrados seguen latentes, por iso é importante encontrar os cranios para poder ser identificalos. E Paco Gisbert representa ao personaxe de “El que guarda”, de Santiago Sánchez. Non se lle escoitaba ben, pero recordo algúns parágrafos como eses nos que se lamenta de que algúns obxectos berran máis que a propia sangue, ou que lle gusta mirar as estrelas porque o universo é tan grande e nós tan pequenos.

No segundo escenario, preto da ponte, o ruxir dos motores soan xa como un eco ao lonxe, e un gran actor como Edu Borja dálle vida a un texto de Pepe Viyuela, que se titula “Tertulia” para denunciar que os fascistas converteron España nunha inmensa sepultura e que, se ben acabaron coa súa vida, finalmente fixérono inmortal porque aos mortos é imposible calalos por moito que estean metidos nunha fosa.

Ao pouco chega correndo, medio encurvado (o medo, sen dúbida), Julio Montañana, en “Primitivo Florián de Laila Ripoll. Dinos que xa non hai paxaros e todo é silencio, mais garda no bolso do pantalón o poema que un poeta chamado Miguel (supoño que Hernández de apelido) lle regalara a seu pai, axustizado sen xuízo. Anos máis tarde, co pai xa morto, reclámanlle á familia seis mil pesetas porque o seu proxenitor tiña carné da UXT. Terra sobre terra negra. Comeza a chover pero ninguén escapa.

E xa no terceiro espazo máis recollido no Paseo do Anllóns, Mariano Anós narra “Las cuentas de Carmencita” de Juan Mayorga. Fala de contas que non lle interesa descifrar porque el quere ser apicultor, de Machado e do papel dos mestres, enterrados todos nunha fosa común. E María José Moreno, en “A los pies del Moncayo” de Alfonso Plou, danos para que a vexamos ben unha sandalia gastada con solas de caucho do seu avó. Precisa dicir Descanse en Paz pero hai tantas cousas que se calan e tantas que non se queren escoitar! Abriron unha fosa e non encontraran ningunha bala. Foran asasinados a paus. O seu avó non apareceu. De seguro estará clamando por unha sepultura co seu nome aos pés do Moncayo.

Son historias vivas. Ou como diría Rosalía, de vivos e mortos. Eles gardan as fotos e debaixo da terra só se escoitan lamentos.

Saúde...

 

NOTA: ESTE ARTIGO FOI PUBLICADO NA EDICIÓN PARA BERGANTIÑOS DE LA VOZ DE GALICIA



LAS GRATITUDES (PRODUCCIONES TEATRALES CONTEMPORÁNEAS)

 

FIOT 35

FESTIVAL INTERNACIONAL OUTONO DE TEATRO DE CARBALLO

 

SEMPRE DOEN MÁIS OS SILENCIOS

(A propósito de “Las gratitudes”, de Producciones Teatrales Contemporáneas)

Santiago Pazos

FOTO DE VANESSA RÁBADE
 

Non lin a novela de Delphine de Vigan. As criticas que lin ou escoitei son boas. Incluso lles parece que debera ser máis longa. Non sei. Así que me centro nesta  adaptación teatral que fai Marta Bertoldi que me parece apropiada e correcta para contarnos a historia dunha señora maior, filóloga de profesión, que vive nunha residencia debido a que sofre de afasia e non pode valerse soa. E as palabras, tan necesarias, trabúcanselle na gorxa por moito que a cabeza reteña certa cordura e unha obsesión. Encontrar a aquela parella que a coidou e agochou, expoñéndose a serias represalias de ser descubertos, sendo nena e xudía, cando a seus pais naturais os capturaron a asasinaron nun campo de concentración nazi.  Pais de acollida cos quen perde todo contacto cando unha prima da nai, acabada a guerra, adóptaa porque é o seu deber.

Perdeu o don da palabra pero dóenlle máis os silencios. A incapacidade de encontrar a quen busca e non poder agradecerlle o que fixeron por ela. De aí que cando ten noticia deles recupere a fala e morra tranquila.

Curioso que ela mesma tivera que dar acubillo a outra nena con problemas. A única, a excepción do especialista en logopedia que está a tratala, que a visita sempre que pode e se preocupa por ela, aparte de facilitarlle as botellas de whisky que lle fan máis pracenteiro o encerro residencial. O único vínculo familiar que lle queda. Certo que é unha muller de carácter e nada fácil de tratar, desconfía de todo o que se move a o seu redor. De vivir eu nesa residencia non querería tela de veciña.

E sen embargo entenrece a situación na que se encontra, un belisco na conciencia de como tratamos aos nosos maiores, a soidade á que están condenados e á perda do seu contacto coa realidade. De aí que a maior parte do público se puxese en pé e aplaudise con forza entre “bravos”.

Por outra parte, destacar que a actriz protagonista Gloria Muñoz (como Michka) é capaz de transmitir ese sentimento de perda e abandono con sensibilidade intensa pero sen excesos. Non busca a lágrima fácil. Sen agarimos estoxadizos. Algo que persoalmente agradezo. E por riba defende con soltura un texto complicado, tanto de recordar como de pronunciar. Correcta e contida na súa interpretación.  E en canto a Macarena Sanz (como María) e Rómulo Assereto (como Jerónimo), dicir que cumpren co papel secundario que lles toca. Non cabe destacar outra cousa, que non é pouco, que actúan con naturalidade. Iso si, creo que a dirección de Juan Carlos Fisher é sinxela pero efectiva e afectiva.

En canto á escenografía de Juan Sebastián Domínguez, sinalar que é un acerto ese minimalismo na cor, a historia está tan chea de sentimentos! que recargar esa habitación como un cubo seccionado pola metade. E moi bos eses fundidos en negro para separar escenas, aínda que por veces o son parecese un trono.

Ao final da maceta xurde un brote, e como di a protagonista, hai que falar cando aínda temos as palabras para poder expresarnos antes que estar obrigados a buscalas debaixo da cama.

Penso que non é excepcional (eu aplaudín con ganas pero non me puxen de pé) pero si é unha obra correcta, sensible, tenra e ben interpretada que pon de manifesto unha realidade que nos afecta de cheo a case todos e da que temos que tomar conciencia e compromiso.

Saúde...

 

NOTA: ESTE ARTIGO FOI PUBLICADO NA EDICIÓN PARA BERGANTIÑOS DE LA VOZ DE GALICIA





 

 

 

FIOT 35. COMPANHÍA DO CHAPITÓ (ODISEA)

 

FIOT 35

FESTIVAL INTERNACIONAL OUTONO DE TEATRO DE CARBALLO

 

A MAXIA DO TEATRO

(A propósito de “Odisea”, da Conpanhía do Chapitó)

Santiago Pazos

FOTO DE VANESSA RÁBADE
 

Qué é a vida senón a viaxe en busca dunha Ítaca imaxinaria? Un desexo inalcanzábel. Unha idea tan real como metafórica. Vémolo hoxe en día na emigración forzada pola pobreza e as guerras. Non son invasores, só queren encontrar un destino seguro onde vivir sen medo e non pasar fame por moito que teñan que traballar de sol a sol por unha miseria de salario. Esta xente non desexa como Kavafis que cando emprenden a súa viaxe a esa Ítaca soñada pidan que o camiño sexa longo e cheo de aventuras e de experiencias. Queren que o seu camiño pola supervivencia sexa doado. De aí que a Odisea de Homero siga a ser un referente que ofrece lecturas e interpretacións diversas. Como Leopold Bloom, no Ulises de Joyce, que converte unha pastilla de xabón en todo un símbolo de pulcritude infecta. No transcurso dun día caben todas as esencias e pensamentos da historia da humanidade.

No cine hai unha versión realista interpretada por Kirk Douglas, no ano 1954, bastante fiel co texto orixinal. E na actualidade podemos ver a de Nolan cun presuposto astronómico. Hollywood é así de ampuloso. Vina e non me gustou. Demasiados efectos especiais e con erros textuais. E por riba longa de máis.

E no teatro vemos agora como Chapitó dálle unha volta e converte en comedia o que sempre nos contaron  como unha traxedia épica. Non sei ben porqué me recordan tanto aos Monty Python na Vida de Brian, xa que teñen un estilo propio que os identifica. Recordemos “O grande criador”, “A tempestade”, “Edipo” ou “Hamlet”. Sempre transformando dende o seu punto de vista cómico, con respecto á historia que están a contar, esas emblemáticas obras que representan a heroes gallardos e invencibles, personaxes de ficción que xamais desfalecen ante as adversidades.

Nesta Odisea non falta ninguén, Poseidón, Eolo, Hermes, Circe, Calipso, Polifemo, Tiresias ou Penélope que nun acto de liberación podería facerse ao mar e, de querer, fuxir, non por tecer e destecer, senón farta de limpar a merda que os pretendentes van acumulando e ter que aguantar a ese home que volve a casa despois de tantos anos.

Chapitó demostra que non precisan de grandes presupostos para contar esta historia. Cunha mesa, dúas cadeiras e un tallo dos que vemos nas tabernas, uns anacos de plástico transparente, luces e sombras (imprescindíbeis), o son dunha guitarra, e algún refugallo máis, conseguen crear espazos e paisaxes nos que barcos, ventos, tempestades ou o mesmo inferno parecen estar creados dende unha perspectiva abstracta que a ollos do espectador son de fácil comprensión. Como exemplo eses dous chupóns para desatrancar tubarias, que tanto son os cornos dunha vaca coma o arco de Ulises.

Jorge Cruz, Pedro Diogo e Pedro da Silva, baixo a dirección de José C. García, compoñen un trío excepcional de actores que xogan e se divirten interpretando a personaxes, en aparencia intocables. Iconas das que se rin baixándoos do pedestal dos deuses e converténdoos no que realmente son, humanos extraviados. Todo maxia, ritmo, enxeño e imaxinación torrencial. Teatro en estado puro. Grandes.

Saúde...

 

NOTA: ESTE ARTIGO FOI PUBLICADO NA EDICIÓN PARA BERGANTIÑOS DE LA VOZ DE GALICIA



FIOT 35. RUAR E RIR (III)

  

FIOT35

FESTIVAL INTERNACIONAL OUTONO DE TEATRO DE CARBALLO

RUAR E RIR EN CARBALLO (III)

Santiago Pazos

FOTO DE VANESSA RÁBADE
 

Os espectadores do FIOT son moi considerados, aplauden con ganas en cada espectáculo, xa sexa por respecto ou porque lles gustou de verdade. Eu tamén. Recoñezo que o traballo que fan os profesionais que se dedican ao teatro, merecen recoñecemento. Mais cando me poño a escribir estas crónicas non teño en conta se á xente se pon de pé ou berra “bravo”. Son actores secundarios. Téñoos  en conta, como unha referencia, pero non me afecta. Non me deixo influír pola emotividade popular. A miña función é outra. Destripar aspectos concretos que ao meu parecer funcionan ou erran, sen deixar de intentar ter unha mirada particular. Ou iso pretendo. Cando os que me len din que non vimos a mesma obra confirman que as miradas son diversas e iso enriquece. Non somos parte dun rabaño amestrado.

 

ADRIÁN DE REGENCO E PABLO ALVITE (FOTO DE VENESSA RÁBADE)


ADRIÁN DE REGENCO E PABLO ALVITE (Pequenos pero faltóns)

Nin pequenos, nin faltóns. Vese que están nunha primeira fase de construír unha casa na que, polo de agora, só se ven as estruturas. Simpáticos e graciosos, si. Pero con iso só non van lonxe. Menos en momentos moi concretos cada un fai a súa función por separado. Esa historia do can que caga na alfombra e tes ti que enxeñarlle cómo se fai no campo é unha boa idea para crear un monólogo con substancia cómica. A dúo, por suposto. Eles verán. 

 

NACHO FLORES (FOTO DE VANESSA RÁBADE)


NACHO FLORES (Domte)

O Teatro de Rúa sempre te sorprende. Queres volver ser es@ nen@ que mira cos ollos cheos de inocencia inqueda. Despois de facer traballosamente un castelo de troncos e táboas que se sosteñen no aire como se fose unha escultura de Alexander Calder, o actor ten que escoitar a unha nena berrar que iso e un reno. Un aviso de que a realidade e a natureza son máis abstractas do que as nosas mentes racionalistas poden comprender. Castelos que se derruban cun suspiro que agarda na gorxa o seu momento.

EL FAMOSO TRINO (FOTO DE VANESSA RÁBADE)
 

 

EL FAMOSO TRINO (La voz del becario show)

Realmente son un dúo, el e a muller que sirve de referente e intervén sexa interpelada ou non. Vemos que está na súa salsa por moito que de tanto repetirse acaba sendo un condimento máis. Non lle faltan acertos, por suposto. A referencia á IA e as máquinas debaixo das que acabaremos sometidos, ou esa historia da coroa mortuoria que lanza cara atrás no enterro do avó, coma se fose un ramo de noiva, para comprobar quen dos asistentes é o seguinte. Como soe pasar, boas ideas que se perden entre verborrea innecesaria.

 

FÁBRICA DE IMPRO (FOTO DE VANESSA RÁBADE)


FABRICA DE IMPRO ( O show) e D. J. MAIKEL

Sinto. Non fun velos. Estaba canso e era tarde. Aínda así quero citalos esperando que gustasen. Os que me seguen xa saben que a min, o que non ten importancia para o universo escénico, o da Impro non me engancha. Sempre penso, ou descubro que non é espontánea, que depende dun método moi estudado. E en xeral saio defraudado. Espero que onte non fose o caso.

 

INDA PEREDA (FOTO DE VANESSA RÁBADE)


INDA PEREDA (Lubbert)

Esta obra está incluída na sección de Teatro en Ruta. Que espero siga crecendo. Teatro para todos. Dende Aldemunde a Razo. Esta obra está baseada, segundo o seu autor, no cadro de El Bosco, O xardín das delicias. Fai mimo, danza e expresión corporal. Nada especial, salvo a intervención duns nen@s sentados en primeira fila que se converteron en protagonistas invasores. Estes rapaces naceron nunha época libertaria, sen vergoña. Teño envexa deles. Os da miña xeración eramos apoucados, tímidos e tiñamos medo de que nos caese unha lapada se nos pasabamos de graciosos.  Menos mal que os tempos mudan...

Saúde...

 

NOTA: ESTE ARTIGO FOI PUBLICADO NA EDICIÓN PARA BERGANTIÑOS DE

LA VOZ DE GALICIA


martes, 17 de noviembre de 2026

CHÉVERE (ICTUS "ANATOMÍA DE "A DERRADEIRA LEICIÓN" DE CASTELAO)

 

FIOT 35

FESTIVAL INTERNACIONAL OUTONO DE TEATRO DE CARBALLO

 

CONTRA O ESQUECEMENTO, MEMORIA

(A propósito de “Ictus”, de Chévere)

Santiago Pazos

FOTO DE VANESSA RÁBADE
 

Para os que somos fieis seguidores de Chévere sabemos que cada obra que crean vai a exixir un esforzo de comprensión, tanto na súa estrutura escénica como no tratamento narrativo. Son únicos en destripar os temas que desenvolver dende unha perspectiva analítica que procede dun profundo traballo de investigación histórica, sociolóxica e política. Non importa tanto a escenografía, a montaxe visual, como a pedagoxía social e combativa, a mensaxe, que queren trasladar. Un método de traballo que poucas compañías se permiten, por non poder ou por non querer. De aí que lle dediquen tanto tempo a construír estes edificios teatrais tan complexos. Teatro documento e ben documentado. Afortunadamente con éxito.

En Ictus (Anatomía de “A derradeira leición do mestre” de Castelao) non só reivindican a memoria, utilizando como metáfora a unha señora que sufriu un ictus no que perdeu os recordos e loita por recuperalos, senón que engaden outra moi importante como é a inclusión e accesibilidade de persoas cegas e xordas para que poidan gozar tamén da arte dramática e da vida en comunidade.

No fondo veñen a sinalar que a propia sociedade sofre un ictus provocado polos silencios e o revisionismo histórico. Como exemplo que Feijoo, naquel momento Presidente da Xunta, cando ese cadro icónico chega ao Gaiás non cite Alexandre Bóveda e só fale dos mestres e tampouco fale dos asasinatos franquistas. Algún, coma o de Bóveda, camuflado nun xuízo sumarísimo militar sen proba algunha das acusacións para condenalo á morte. A outros, como Lorca, déronlle o paseo, uns tiros, e aló foi. Coma sempre o que non se conta non existe.

A posta en escena é sinxela paro suficientemente explicativa. Un narrador locutor, Borja Fernández, que vai explicando o que acontece no escenario para que os ceg@s e sord@s que poidan estar na sala poidan seguir con toda normalidade a función que están a presenciar, dous actores que poñen a voz actuando coa naturalidade a que xa nos teñen acostumados Patricia de Lorenzo e Miguel de Lira, sen artificios interpretativos, e outros dous que semellan ser a súa sombra, Gema Santos e Marcos Pereira, xorda e cego, que repiten os textos a través da linguaxe signos. Por iso a función faise longa e require do espectador máis atención que a que polo normal ten que poñer na maioría de espectáculos que se programan. Algo que, penso, paga a pena.

Hai máis, pero destacar algunhas escenas que me sorprenderon especialmente. Esa con tanta sensibilidade na que o cego vai repasando delicadamente coa man o cadro e descobre que un dos nenos mexou por el, aquela na que un Castelao case cego acompañado de Virxinia acude a firmar a súa obra, as declaracións das testemuñas no xuízo, e a que lle fan un test ao Conselleiro de Educación e Cultura, Román Rodríguez, e ao Ex Presidente Feijoo.

Pero a que máis impresiona e cando abren a fosa na que está enterrado Bóveda e descobren que no bolsiño da chaqueta, preto do corazón, leva unha foto dos fillos. Venme a memoria o que conta o escritor Juan Benet, en “Volverás a Región”, sobre un republicano escondido no soto  da súa propia casa, un morto en vida, que cando podía e sentíase confiado subía a cear cos fillos para que non esqueceran que seu pai sempre estaría con eles por moito que na metade da cea tivera que fuxir a esconderse de novo.

Como din Patricia, Miguel e o Director XRon, máis que de Castelao ou de Bóveda este traballo vai de recuperar a memoria histórica ben documentada, tomando como detonante un ictus accidental. Un tipo de teatro imprescindible para espertar conciencias. En Chévere sempre escollen o camiño máis comprometido. Eu repetiría. A poder ser non a perdan.

Saúde...

 

NOTA: ESTE ARTIGO FOI PUBLICADO NA EDICIÓN PARA BERGANTIÑOS DE LA VOZ DE GALICIA



FIOT 35. RUAR E RIR (II)

 

FIOT 35

FESTIVAL INTERNACIONAL OUTONO DE TEATRO DE CARBALLO


RUAR E RIR (II)

Santiago Pazos

 

FOTO DE VANESSA RÁBADE


Aquí seguimos a ruar, pasamos do Teatro de Rúa á Rúa dos Contos co tempo xusto dun suspiro fotográfico ou un saúdo afectuoso. Fagamos un repaso...

 

FOTO DE VANESSA RÁBADE


EXPOSICIÓN ZOOM FIOT 2025

Moi boa idea a de cambiar de espazo expositivo. Nesta sala ten máis visibilidade. Esta é unha iniciativa que permite ter outra óptica, a través da cámara fotográfica de varios profesionais, do acto teatral. Por certo, ben montada por Xiana Márquez. Pensan moitos que só é colgar uns cadros na parede, pero resulta que cada montaxe require dunha narrativa especifica. Parabéns.

 

SUE MORENO (FOTO DE VANESSA RÁBADE)


SUE MORENO (5.0)

Cheguei tarde. Mágoa. Pero o que vin gustoume. Unha profesional de 50 anos en plena forma. Boa trapecista que se acompaña de rock e flamenco para divertir e facer participar a nenos e pais. Queda claro que o edadismo é outra forma de discriminación. No circo cabemos todos.

 

ZIRCO TXOSKO (FOTO DE VANESSA RÁBADE)


ZIRKO TXOSKO (Tavole)

Ateigada a Praza do Concello de nen@s atent@s e divertidos. Os números que desenvolven son sinxelos. Non deixan de ser uns saltimbanquis cómicos. Sorprende que puxeran de fondo o Grándola Vila Morena. O do Napalm sobraba, pero naceron frores.

 

CARMEN CONDE (FOTO DE VANESSA RÁBADE)


 

CARMEN CONDE (O que non estaba escrito)

Comeza lenta. Vese que é a súa primeira experiencia cunha tradutora de linguaxe de signos. Pero non tarda en coller o ritmo. As historias que conta enganchan e están moi ben trabadas. Sobre todo a dos curas que casan en Abadín. Conta ben, con soltura.

 

LÚA MOSQUETERA (FOTO DE VANESSA RÁBADE)


LÚA MOSQUETERA (Poesía acústica)

Aínda que teño unha opinión persoal sobre o tema, non entrarei na súa calidade poética. Non son lingüista. Pero si podo dicir que recita mal, de corrido, sen entoación, sen unha mínima parada entre versos. Un desastre. Menos mal que Pablo Seijas toca ben a guitarra e os seus acordes fixeron a actuación máis levadeira.  Para levantarse e marchar na metade da función. Algo que nunca fago por respecto.


ATENEA GARCÍA (FOTO DE VANESSA RÁBADE)


 

ATENEA GARCÍA (As ben dadas)

Fala con gheada e toca ben a pandeireta. Os temas van sobre da diversidade sexual, con moita ironía e retranca, ben argumentados con exemplos históricos de travestis como Leopoldo Fréjoli, ou lesbianas. E moita xeografía galega, de agradecer. A ela nótaselle que se divirte contando. Empatía correspondida. Ben.

 

 

RAQUEL NOGUEIRA E IVÁN MARCOS

(FOTO DE VANESSA RÁBADE)


 

RAQUEL NOGUEIRA E IVÁN MARCOS (A historia vaxenial)

Contar a historia de como a sociedade e os homes trataron ás mulleres, con tanta claridade, dende o paleolítico ata os nosos días. Dende que eran consideradas deusas, pasando polo matriarcado e polo patriarcado, sen prexuízos e chamando as cousas polo seu nome. É dicir, chamarlle cona á cona porque ese é o seu nome, ten mérito. Parece mentira que aínda sexa preciso sentir coma unha ousadía nomear sen vergoña certos órganos que a natureza nos deu, por moito que a sociedade actual se considere feminista de boquilla, os homes falamos da pirola ou dos collóns sen o mínimo recato. E aínda que vivimos tempos dunha vindicación máis visible e combativa é preciso sinalar, como fai Raquel, que moi ilustres científicos como Darwin e Freud, entre outros, argumentaron e xustificaron prácticas que só tiñan como fin dominar ao sexo feminino.

Saúde...

 

NOTA: ESTE ARTIGO FOI PUBLICADO NA EDICIÓN PARA BERGANTIÑOS DE LA VOZ DE GALICIA




 

 

 

FIOT 35. NINGUÉN TIRA FOTOS NOS ENTERROS, DE CARLOTA E COMPAÑÍA

FIOT 35

FESTIVAL INTERNACIONAL OUTONO DE TEATRO DE CARBALLO

 

UNHA CHEA DE SOMBRAS

(A propósito de “Ninguén tira fotos nos enterros”, de Carlota e Compañía)

Santiago Pazos


FOTO DE VANESSA RÁBADE


Cando vin esta obra no Metro Cadrado, no ano 23, pareceume excelente e pensei que era un embrión que tiña posibilidades de crecer. Mais onte no OTNI non cumpriu coas miñas expectativas. Xa saben... O bo, si breve... Xa o dicía Borges: “Para que vou escribir unha novela se nun pequeno relato podo concentrar todo o que quero contar”.

No caso que nos ocupa a idea é boa pero nótase a falta de medios, sobre todo económicos, que permitan que se faga grande. Por suposto que non é culpa nin de  Carlota Mosquera  nin de Sol Álvarez. Bastante fan pese a certos erros de interpretación, como cando Carlota fala tan ás presas que parece que vai perder un tren. A pobre escenografía non axuda e o recurso de facer participar a algún espectador tampouco. Nótase moito o escaso apoio que teñen as compañías de teatro, non só, galegas.

Mais a súa ousadía por sacar o proxecto adiante xa merece recoñecemento. Só o título xa me traía recordos dunha experiencia persoal. Cando era mociño morreu un sobriño con poucos meses de vida co que tivera unha relación moi especial. Velámolo na casa, na habitación de meus pais, dentro do seu cadaleito branco. Nun momento en que quedei só con el, atrevinme a darlle un bico na fronte. Estaba frío, pero non coma o xeo. Era un frío distinto, estrañamente humano. Fixéronlle unha foto que aínda de vez en cando aparece pola casa.

Iso si, non coincidiu coa voda doutro familiar, na mesma capela, como ocorre nesta obra. Non houbo cantarelas, nin regueifas de Bergantiños, nin coreamos “Quiero bailar toda la noche”. (Prefería o silencio, pero o público democraticamente optou pola opción festiva). O contraste aquí é unha coincidencia que desconcerta. Un comezo de vida en común e o final doutra que coinciden no tempo. Dúas circunstancias difíciles de casar.

Destacar esa última escena, que sorprende, no que un anaco do velo da noiva, mollado nun cubo, con non sabemos que líquido, revela unha imaxe, penso que da avoa, que semellaba a Saba Santa de Cristo. Confirmar que as fotos do meu defunto sobriño perderon tamén toda nitidez.

Insisto, unha boa idea que precisa de moitos axustes e dunha montaxe máis complexa. Quizais co tempo...

Saúde...

 

NOTA: ESTE ARTIGO FOI PUBLICADO NA EDICIÓN PARA BERGANTIÑOS

DE LA VOZ DE GALICIA 



FIOT 35 - RUAR E RIR (I)

 

RUAR E RIR (I)

FIOT 35

FESTIVAL INTERNACIONAL OUTONO DE TEATRO DE CARBALLO

Santiago Pazos

CARLES SANS (FOTO VANESSA RÁBADE)
 

Algunha xente recordará este título por dúas intervencións que fixen hai tempo nos pasos de peóns en Carballo patrocinados pola Concellaría de Turismo e coa axuda da Asociación de Artistas Crea Formas e os Institutos Alfredo Brañas e Monte Neme. Hoxe penso que lle acae ben a estes artigos colectivos que lle dedicarei á Rúa dos contos, ao Teatro de Rúa e outras actividades.

Como sabedes, entre as actuacións, que se representan en diversos locais, imos ruando, rindo ou comentando entretidos sen outra intención que pasalo ben, ou defraudados por non sentirnos satisfeitos. Cousas do teatro, ás veces ris e outras bufas. Como di a actriz Pilar Castro, cada noite podes fracasar e a vertixe sempre está presente. Pero nunca se di que os espectadores sufrimos tamén desa sensación de ver as nosas expectativas frustradas.

 

FRAN REI (FOTO VANESSA RÁBADE)


FRAN REI (Hamelín)

Hai tempo declaraba Fran que a técnica que traballa (Clown) precisa moito da improvisación, como unha atracción de feira, sabes como sobes pero non como baixarás. Algo así deberon sentir os usuarios do Centro de Maiores de Carballo e de AFABER cando viron que a famosa historia de Hamelín podía ser transformada e contada dun xeito máxico que descoñecían. A idea é boa, mais penso que precisa de axustes tanto na execución dos números de maxia como na manipulación do monicreque da nena. Aínda así parabéns! Xa que o fin do acto era que esa xente maior ou con alzhéimer (esquecidos moi acotío) pasasen unha boa tarde, aínda que esta obra pareza destinada ao público infantil. Teño que dicir que gocei máis cos seus sorrisos que co espectáculo teatral.

 

JOSITO PORTO (FOTO VANESSA RÁBADE)


JOSITO PORTO (Laretadas)

Gústame máis como actor teatral. El xa di que non é un contacontos. Tampouco consegue crear un monólogo con estrutura e substancia que enganche ao público presente. Estas laretadas non son outra cousa que esbardallar sobre as supostas miserias do propio actor. Non faltaron comentarios verdadeiramente cómicos como o dos nenos cagóns, as tetas da nai, ou aquel que lle alcumaban, se non recordo mal, Boa vista cando era cego. Mellorable.

 

SPINISH CIRCO (FOTO VANESSA RÁBADE)


SPINISH CIRCO (Ata o ceo)

Cunha estética moi coidada e vistosa, esta compañía de circo contemporáneo con música e voz en directo conseguiu engaiolarnos, tanto nenos como maiores. Moi bo ritmo e movementos elegantes e limpos. Certo que nalgunha acrobacia o acabado non era perfecto, pero parecía que estaba feito adrede para arrincar nos espectadores exclamacións de temor infundadas. Quizais os exercicios non supuñan un risco extremo, aínda que tiñan a suficiente complexidade e exixencia para sorprendernos. Como exemplo eses oooooh! prolongados dos nenos.

 

CARLES SANS (FOTO VANESSA RÁBADE)


CARLES SANS (¡Por fin me voy!)

Non creo que o deixe. Está en plenas condicións físicas e creativas. Un mestre da mímica, como ten demostrado con Tricicle, que é quen de engadir a palabra e non defraudar. O tema dos homes cando se retiran está moi trillado, pero este artista é capaz de enfocalo con intelixencia cómica. Conta tamén parte da súa traxectoria artística, axudado dunha pantalla de vídeo onde vai mostrando imaxes variadas e fotos persoais, como referente de outra realidade a que se ten que enfrontar. Non ter nada que facer, ou non saber como ocupar o seu tempo libre, que é todo o día. Un portento que comeza declarando que non ten hobbys. Curiosa esa definición de viaxar que fai: “cagar fora”. Un pracer.

 

DANIEL HIGIÉNICO


DANIEL HIGIÉNICO (Cancionólogos)

Divertido e burlón, tanto nos seus comentarios entre cancións como nas letras cheas de ironía ácida como facía o admirado Javier Krahe, e cun ton de voz que recordaba a Sabina. Aclarar que, a pesares destas referencias que cito por propia percepción, é un artista con personalidade propia. Xesticulando con exaxeración para arrincar unhas risas dun público agradecido e atento.

 

SOBRIA E SERENA (FOTO VANESSA RÁBADE)


SOBRIA E SERENA (O chou)

Dúas mulleres que se rin de si mesmas mentres contan a súa vida dende que naceron, facendo chistes facilóns e citando a canto camándula famoso enche espazos nos medios de comunicación. Unha primeira parte na que me aburrín e unha segunda na que invitan a subir ao escenario a unha señora para participar nun suposto programa de televisión para facer un acto de vindicación feminista que me pareceu moi axeitada.

Saúde...

 

NOTA: ESTE ARTIGO FOI PUBLICADO NA EDICIÓN PARA BERGANTIÑOS DE LA VOZ DE GALICIA