FIOT 35
FESTIVAL INTERNACIONAL OUTONO DE TEATRO DE CARBALLO
CUESTIÓN DE ESTILO
(A propósito de “La segunda venida de Cristo o el yoga de
Jesús”, de Rafael Álvarez, El Brujo)
Santiago Pazos
Di a gran Marina Abramovic que agora que se pode permitir
as malas críticas non encontra ningunha. Cando unha artista chega a un grado de
aceptación e consagración tan enorme, tanto popular como de profesionais
especializados, ninguén ten a ousadía de sinalar os defectos a non ser que
queiran ser vistos como extraterrestres. É unha cuestión de estilo. Es única. Virán
outros que intentarán copiarte, que estudarán o teu método creativo, e farán
cousas parecidas pero nunca poderán substituírte. De aí que a orixinalidade é o
que te converte a un artista en referente indiscutible.
No caso de El Brujo pasa algo parecido. Conseguiu crear
un personaxe que se papou ao o propio actor. Da igual que obra interprete.
Todos os seus espectáculos, dende que fixo O Lazarillo de Tormes- (que eu puiden
ver no ano 95 do século XX)- teñen marca rexistrada. Os mesmos xestos,
tonalidades de voz, movementos, e a mesma técnica formidable de conducir aos
espectadores polos meandros que el vai marcando. Non o digo con ánimo negativo,
senón intentado desentrañar os motivos polos que é considerado unha icona do
teatro. Nada fácil de conseguir.
A clave está en que, ademais de ter unha memoria
prodixiosa, domina unha chea de recursos interpretativos cómicos e dramáticos,
e sabe manipular con moita pericia o estado anímico do público que ten diante
mediante a técnica das monecas rusas. Hai un fío narrativo que debemos escoitar
con atención, pero cando considera que se fai un pouco espeso mete unha cuña
cómica, ou unha referencia actual dita con picardía, reclamando unhas
gargalladas e un aplauso. E así sucesivamente durante as dúas horas que dura a
obra. Unha forma moi intelixente para que o espectador non se durma entre
evanxeos, San Xoán, Cristo, Krishna e Yogananda. O fin é manter viva a atención
de quen escoita e mira. Por certo que esta técnica é moi utilizada polo
admirado Quico Cadaval. Comeza contando unha historia e polo medio, antes de
terminar, aproveitou para contarche sete máis.
Por dar un dato no que se sostén esta análise, saiban que
en maio deste ano fun velo no Corral de comedias de Almagro onde representaba
“Mi vida en el arte”. Ben, pois máis da metade daquel texto meteuno nesta obra
que vimos en Carballo con outro título. Pensei que vivía un deja vu. Iso si,
agradable. Repetiría. Os bos mestres teñen ese poder, nunca nos cansamos de
escoitalos. Pero así como me decepcionaría que Picasso pintase toda a súa vida
como o facía nas épocas azul ou rosa, escatimándonos a descuberta do cubismo,
tamén me gustaría que Rafael Álvarez, o actor, arriscase un pouco e rompese,
como un iconoclasta, con ese personaxe no que se encontra atrapado. Xa sabemos
que o éxito é acomodaticio e que o que funciona é mellor non cambialo, pero os
inconformistas sempre esperamos un chimpo mortal máis no arame.
Non lles conto o argumento porque os que foron a velo xa
o coñecen e os que non foron que aproveiten e vaian en canto podan. Máis aló
destas reflexións, hai que recoñecer que El Brujo é un artista xigantesco, un
xograr que coñece como ninguén o seu oficio e nunca aburre. Un pracer!
E ata aquí estás críticas teatrais que, espero, foran de
utilidade para quen tivese a deferencia de lerme. Sempre escritas coa
pretensión de dar unha opinión persoal e abrir, de ser posible, unha fiestra
dende a que observar unha paisaxe diferente da que cada un recorda que viu. O
FIOT 35 pechou o telón. E como dicía este gran actor, temos que coidalo “agora”
porque non hai moitos festivais desta importancia. E para acabar, podemos, se
queren, como fixemos no final desta obra, pechar os ollos e meditar, ou
reflexionar, en silencio uns minutos. E sobre todo vivir sen medo.
Saúde e longa vida ao FIOT!
NOTA: ESTE ARTIGO FOI PUBLICADO NA EDICIÓN PARA
BERGANTIÑOS DE LA VOZ DE GALICIA














.jpg)





