FESTAS DA MILAGROSA 2026
ALFOMBRAS FLORAIS
APUNTES SOBRE “DEFUNTOS
E SANTOS INOCENTES”
SANTIAGO PAZOS
“Ningún
autor aspira a ser lido. A máxima gloria que perseguen é que lle poñan a propia
testa, esculpida en bronce, na esquina dunha praza da súa vila para que as
pombas lle caguen enriba”. Esta é a reflexión que fai Sergio del Molino para
queixarse da irrelevancia social na que caen a maior parte dos escritores na
actualidade. Nalgún caso ben merecida e noutros moitos totalmente inxusta.
Pero
compartamos, ou non, tal afirmación, son dos que pensa que a honra e
recoñecemento público non tería que vir, por obriga, dun comportamento de
servidume compracente co poder. E xuraría que o autor de “Defuntos e santos
inocentes”, a non ser que lle dera un pronto de arrebato incomprensible de
vaidade, estará de acordo comigo.
E
podo asegurar que, por moito que Fernando sexa merecedor dalgún que outro
topónimo insigne por méritos propios, co que realmente se sentiría satisfeito,
aparte de ser lido con interese, sería con poder ver que eses fillos, como el
chama a os seus libros, que xa son familia numerosa, estiveran en todas
as bibliotecas de Galicia.
O
das pombas é outro cantar. Son libres de cagar onde lles pete porque, como símbolo
da liberdade e por moito que os seus excrementos sexan corrosivos, non dependen,
coma nós, de ter que decidir en conciencia por loitar polos dereitos que nos
corresponden, ou aplaudir coma ovelliñas a eses inimigos da dignidade humana que
tanto proliferan. Isto é o que realmente lle remexe a Fernando por dentro. Palestina,
sen ir máis lonxe.
De
aí vén o seu compromiso social, deixa a dedicación exhaustiva e rigorosa sobre
toponimia para enfrontar narrativas que pescudan na conciencia histórica e
social sen curvofilias, como ben di, nin reviravoltas. Como exemplo, este libro
no que ao tempo que nos conta acontecementos familiares e vivencias persoais,
aproveita tamén, sen prexuízos, para contarse a si mesmo, espirse e ser
sincero, sen intención maledicente de axustar contas co pasado, nin cos seus
protagonistas, pero sen agochar as experiencias vividas.
Di
Borobó, non sei se por amor familiar, no limiar de “Chamáchesme Moreniña”, que
a Cabeza Quiles salvárono do deporte profesional, e do silencio literario, estar
inmerso entre dous salvadores: Cabeza de León e él mesmo. Por certo que, nese
retranqueiro libro, conta Fernando que “O escritor e médico Tomás Vilariño vén
de publicar un libro de fábulas onde, a través de 150 páxinas, realiza un
exercicio irónico e devastador dos vicios da sociedade actual. O autor traballa
no Hospital Psiquiátrico Provincial como especialista en terapia literaria”.
Texto que puidera ser premonitorio do que vostedes descubrirán de ler este
último libro.
Recordemos
o que Miro Villar dixo en “Domingo de Resurrección”: “ O autor destas
historias, ti (lector ou lectora), e eu mesmo somos da tribo dos letraferidos”.
Pola parte que me corresponde espero no
ter arruinado o final destas entrañables historias cun epilogo que só pretendía
poñer os puntos suspensivos. Menos mal que Antonio Andrade no seu limiar xa
deixa os puntos onde corresponden.
Saúde...
E LEAN......
------------------------------------------------------------------------------------------------------DEFUNTOS E SANTOS INOCENTES
Autor: FERNANDO CABEZA QUILES
Editado por ESPIRAL MAIOR
________________________________________________________________________________
LIBROS DE FERNANDO CABEZA QUILES (INDIVIDUAIS E COLECTIVOS) QUE SE PODEN ENCONTRAR NAS BIBLIOTECAS DE CARBALLO
1. Toponimia de
Ribeira ( 1 ) BIBLIOTECA AGRA DE CAMPOS
2. A toponimia
celta de Galicia ( 1) BIBLIOTECA AGRA DE CAMPOS ( 1) BIBLIOTECA REGO DA BALSA
3. A toponimia dos
celtas brigantinos e doutros pobos da Gallaecia ( 1) BIBLIOTECA AGRA DE CAMPOS
( 1) BIBLIOTECA REGO DA BALSA
4. Galicia, o
galego e os galegos ( 1) BIBLIOTECA AGRA DE CAMPOS
5. Os nomes de
lugar ( 1) BIBLIOTECA AGRA DE CAMPOS
6. Domingo de
Resurrección ( 4) BIBLIOTECA AGRA DE CAMPOS
7. Toponimia de
Galicia ( 2) BIBLIOTECA AGRA DE CAMPOS ( 1) BIBLIOTECA REGO DA BALSA
8. Os nomes da
terra ( 1) BIBLIOTECA AGRA DE CAMPOS
9. Galegos en Las
Alpujarras granadinas ( 3) BIBLIOTECA AGRA DE CAMPOS
10. O segredo dos
zapatos e outros contos ( 2) BIBLIOTECA AGRA DE CAMPOS ( 3) BIBLIOTECA REGO DA
BALSA
11. Parroquias
costeiras de Carballo ( 4) BIBLIOTECA AGRA DE CAMPOS
12. Contos azuis (
2) BIBLIOTECA AGRA DE CAMPOS ( 2) BIBLIOTECA REGO DA BALSA
13. Chamáchesme
moreniña ( 2) BIBLIOTECA AGRA DE CAMPOS
14. As parroquias
de Barizo, Mens e Vilanova ( 3) BIBLIOTECA AGRA DE CAMPOS
15. As parroquias
de Artes, Sofán e Verdillo ( 2) BIBLIOTECA AGRA DE CAMPOS
16. O río Anllóns (
3) BIBLIOTECA AGRA DE CAMPOS
17. Toponimia da
Estrada ( 2) BIBLIOTECA AGRA DE CAMPOS
18. Toponimia de
Carballo ( 4) BIBLIOTECA AGRA DE CAMPOS ( 1) BIBLIOTECA REGO DA BALSA
19. Parroquias de
Brantuas, Niñóns e Cores ( 2) BIBLIOTECA AGRA DE CAMPOS TOTAL : 50 exemplares
nas dúas bibliotecas
NOTA: Este artigo foi publicado na edición para Bergantiños de La Voz de Galicia.
MILAGROS COTELO: ALGO MÁIS QUE FANTASÍA
Santiago pazos
Obra de Milagros Cotelo
A Galería Estudo Garabato de Carballo, que dirixe o
pintor Mon Lendoiro, inaugurou a nova tempada de exposicións deste ano 26 cunha
proposta individual de Milagros Cotelo. Baixo o título de “Liñas e liñas”, conxuga
a semellanza textual do trazo xeométrico coas febras de fío. Unha mostra que
consta de 22 debuxos de pequeno formato, tamaño postal, realizados con
bolígrafo azul e presentados, cosidos cada un deles, sobre redondos bastidores
de bordar de pura cor branca. Sinxela e imaxinativa simbiose entre Arte Popular,
(despectivamente denominada ás veces como traballo manual para negarlle valor
artístico), e esoutras Belas Artes ás que se lles supón, como valor engadido,
un alto grao de creatividade e sublimación.
Co subtítulo de “Fantasía libremente imaxinada” pretende,
con aparente inocencia, introducirnos nun mundo creativo enganosamente
idealizado. Xa que se miramos con detemento, esas figuras expresan algo máis
que pura fantasía. Nelas descubrimos xestos de estrañeza, pesadelos, medos e
arrevesados soños, ante espazos en branco que esixen do espectador unha mirada
persoal que desentrañe o que sexa que estea fora das fronteiras deses
bastidores. A autora parece que xoga e se divirte, que todo ese traballo xurde
espontaneamente, pero a pouco que indaguemos darémonos conta de que a maioría desas
enigmáticas figuras están clamando expectantes ante algo que só poderemos
intuír se observamos e escoitamos con emoción.
Aínda que Milagros di que están feitos sen unha idea
preconcibida, eu penso que son a consecuencia dun proceso de longa traxectoria
tanto técnica como intelectual. Vénme á memoria aquel cadro “Sen título”
exposto en 2016 no que un neno saca expectante a cabeza dunha cuncha na que
vive escondido como un cangrexo e, tamén, aquelas caixas de cartón dende as que
os cativos temerosos, ou xogando ás agochadas, vixían un horizonte incerto. E
non esquezamos esoutra obra socialmente crítica como son “Dende a ventá”, unha
plácida paisaxe tras unhas cortinas vermellas corroídas polo tempo, ou “O
festín”, no que os corvos visten de frac e levan maletíns negros cheos de
cartos. Por iso non estraña que no texto de presentación destas obras,
referíndose ás dificultades técnicas, diga que “... despois de loitar con
derrames de tinta e intensidades de presión, póñome ao fronte e, dun xeito
relaxado, firmamos unha paz duradeira e frutífera. Oxalá todas as guerras
rematarán así, tranquilamente. Claro que para iso, os mandatarios deste
convulso planeta terían que ter un cerebro que polo menos ocupara o capuchón
dun bolígrafo”. Como poden ver, toda unha declaración de principios.
A pesares das súas dificultades físicas, Milagros Cotelo
é un exemplo de superación reivindicativa. Pintando a súa propia realidade, como
dicía Frida Kahlo, está a defender ese espazo que só lle pertence a ela e que
comparte con nós para avisarnos de que a fantasía nace desa realidade que, con
moita frecuencia, intentamos esconder.
Parabéns para Milagros. E non deixen de ver e admirar esta irónica expresión dun mundo tan fantástico como real. Saúde...
EXPOSICIÓN LIÑAS E LIÑAS
(GALERÍA GARABATO)