sábado, 22 de octubre de 2016

GRUPO CHÉVERE

(FIOT 2016)
XXV FESTIVAL INTERNACIONAL OUTONO DE TEATRO DE CARBALLO

DEMASIADAS REALIDADES?
(A propósito de “Eroski Paraíso” de Grupo Chévere)

SANTIAGO PAZOS
  


As formas de contar os feitos non sempre son tan fieis a eses propios acontecementos como pretenden ou aparentan. Tampouco é cousa de confundir os estilos, xa sexa naturalista ou realista, coa propia realidade.  Pero se falamos de “Eroski Paraíso” podemos dicir que é unha obra na que se recollen demasiadas realidades. De feito penso que amosan un bo e exhaustivo anecdotario de comportamentos sociais que tiveron consecuencias tanto persoais como de grupo e que, como non podía ser doutro xeito, foron mudando cos tempos.

Agora ben, intentar converter esas valiosas retrospectivas en categoría sociolóxica,  aínda sendo certo que en moitos casos eses comportamentos poden ser perfectamente extrapolados e xeneralizados, paréceme un pouco excesivo.  Extremo que, por outra parte, non lle quita ningún valor ao traballo de investigación e documentación tan serio e profundo que fixeron para preparar esta obra, labor da que Xesús Ron dou conta con toda profusión de detalles no Café con... Agradecidos quedamos os que tivemos a sorte de escoitalo.


A proposta escénica de representar uns feitos da nosa historia recente a través da rodaxe dun documental, no que se interpreta esa realidade, funciona principalmente como un recurso que da credibilidade. Evidentemente, un espectáculo teatral, destinado basicamente a entreter, depende de variables que pouco teñen que ver coa técnica documental porque a forma de contar asume un carácter de protagonista que inflúe, desde diversos aspectos, na mensaxe que pretendemos trasladar ao espectador.

Nese ámbito, a mestura de teatro experimental e militante de Chévere consegue que nós acheguemos a realidade dun xeito que, sen deixar de ser reflexivo, carga conscientemente as tintas nunha mirada tan irónica que por momentos parece núa de calquera crítica e autocrítica sociais. De aí que se comparamos esta obra con outros traballos da Compañía, coma “Citizen” ou “Eurozone”, penso que neste caso estamos ante unha comedia de situación bastante máis moderada, ou baleira de ese compoñente de compromiso combativo ao que nos teñen acostumados.

Aspectos que non lle restan calidade algunha porque o produto final está totalmente compactado, facendo uso dunhas ferramentas humorísticas, como o xustificado castrapo, que arrincan os sorrisos do público sen necesidade de artificios cómicos. E por outra parte, a profesionalidade de Chévere, demostrada e premiada ao longo da súa traxectoria, está fora de dúbida, as interpretacións de Miguel de Lira e Patricia de Lorenzo son excelsas e a incorporación de Cristina Iglesias moi compenetrada.


En definitiva, penso que é unha mirada, moi documentada ao tempo que particular, a cerca dun pasado tan recente que dificulta a perspectiva e que peca de certa falsa frialdade ao querer mostrala desde unha distancia que non é real. Aínda que no aspecto estritamente teatral e interpretativo non ten tacha algunha. 


Saúde


lunes, 17 de octubre de 2016

L'OM-IMPREBÍS

(FIOT 2016)
XXV FESTIVAL INTERNACIONAL OUTONO DE TEATRO DE CARBALLO

ARTÍSTICA TERAPIA
 (A propósito de “La Crazy Class” de L’Om-Imprebís)

SANTIAGO PAZOS

L'Om-Imprebís en Café con...

Me sumo a los bravos que se escucharon ayer en el Pazo da Cultura de Carballo después de un larguísimo aplauso para L’Om-Imprebís. Así de claro.

Su artística terapia teatral para "gente normal" que quiere escapar de sus problemas cotidianos, resolver traumas asumidos o no reconocidos, ocupar su tiempo de ocio en mejorar sus aptitudes personales, sociales y culturales, mejorar profesionalmente o cualquier otro motivo, es una ingeniosa forma de mostrarnos las interioridades del acontecimiento teatral en sí mismo.

Y hacerlo con la profesionalidad y  carga humorística con la que ellos lo hacen, además de divertido e instructivo, es un magnífico ejercicio de clarificación sobre las verdades y las mentiras, la ficción y la realidad del noble arte escénico y por añadidura de las propias relaciones humanas. Una profesionalidad de sobra demostrada en otros montajes, ya sean cómicos o dramáticos, que hemos podido ver en el FIOT.

Aparte de apropiarme de esa afirmación que hacen sobre que el arte no es ningún lujo, poco más puedo o quiero contar, porque cuando uno se pasa dos horas tan a gusto, recordar si aquellos movimientos, voces  o gestos, eran más o menos elegantes, perfectos, erráticos o desfigurados, se me antoja como una deriva poco edificante.



Salud



domingo, 16 de octubre de 2016

O TOLLEITO DE INISHMAAN

(FIOT 2016)
XXV FESTIVAL INTERNACIONAL OUTONO DE TEATRO DE CARBALLO

NON DEBE SER TAN MAL SITIO
 (A propósito de “O tolleito de Inishmaan”
de Contraproducións, dirixida por Cándido Pazó)

SANTIAGO PAZOS 
SÍ, certo é que Galicia non debe ser tan mal sitio cando aos irlandeses lles senta tan ben a nosa retranca. E certo parece que, se nesta versión de “O tolleito de Inishmaan”, Cándido Pazó mudara tamén os referentes onomásticos e xeográficos, de Irlanda só quedaría o nome do autor. Non tanto pola falta de fidelidade co texto ou coa trama orixinal, como pola finura humorística empregada por Cándido para trasladar ao galego certos localismos cómicos irlandeses e pola luminosidade que emprega no resto de compoñentes escénicos. Todo iso sen necesidade de restarlle carga dramática aos acontecementos que se están a contar.

Quero insistir no tema da luminosidade porque antóllaseme que é o aspecto fundamental que marca a diferenza desta posta en escena con outras adaptacións de obras de Martin McDonagh que temos visto e que sempre puxeron o seu enfoque nun tenebrismo máis acorde, quizais, coa paisaxe e clima tanto irlandés coma galego.  Sorpréndeme ver que nesta versión as negras brumas desaparecen do primeiro plano para pasar a ser simples referencias, coma as que se fan ás terribles tormentas ou o sempre bravío estado do mar.

Non axudan moito nesa empresa, todo hai que dicilo, uns decorados máis pobres que minimalistas, con un gran tabique de fondo e unha alfombra tan limpos e impecables que parecen novos do trinque. Sen embargo, agradécese o acompañamento musical que lle imprime axilidade e frescura a todo o que acontece enriba do escenario.  


Agora ben, sen querer escatimarlle importancia algunha ao traballo do señor director, teño que dicir que se esta obra ten éxito, cousa que auguro e desexo sinceramente, vai ser fundamentalmente polo soberbio traballo interpretativo duns actores que son quen de dar vida e credibilidade a uns personaxes de características persoais tan determinantes e arquetípicas,  definidas maxistralmente polo autor.

Penso que se me apuran, aínda que Cándido decidira facer unha montaxe  totalmente minimalista, eses actores poderían interpretar os seus papeis no baleiro sen perder credibilidade. Fano ben en conxunto e destacan individualmente Evaristo Calvo, xenial, María Roja, activa e brillante, e  un Santi Romay que fai bo ese dito de que “é máis importante un actor que saiba facer de tolleito que un tolleito de verdade que non saiba facer nada”.

Engadirei tres cousas máis para terminar: unha é que este autor, sendo especialista en describir e desenrolar situacións límite nas relacións persoais e sociais de pequenos grupos humanos desde un punto de vista case antropolóxico, parece estar máis interesado en cultivar un teatro de personaxes especificamente elaborado para que os actores poidan lucirse; outra é que, aínda sendo un tipo de teatro no que se tocan temas bastante universais e con certos paralelismos co carácter galego, non acabo de entender este empeño por convertelo no referente máis importante do teatro galego actual; e a terceira poderían ser un lote de preguntas que nos facemos acotío sobre se o teatro galego vai ou vén, se ten futuro e qué tipo de futuro ten, etc, etc, etc.
Pero prefiro deixar esas cuestións para outro momento, porque hoxe toca felicitar ao FIOT pola coprodución de traballos tan ben feitos como este e trasladarlle os parabéns a todos os compoñentes de Contraproducións.




Saúde



lunes, 10 de octubre de 2016

SEXPEARE TEATRO

(FIOT 2016)
XXV FESTIVAL INTERNACIONAL OUTONO DE TEATRO DE CARBALLO

POR ACASO Y POR FORTUNA
(A propósito de “Rinconete y Cortadillo” de Sexpeare Teatro)

SANTIAGO PAZOS


Será por acaso, por casualidad, o porque a veces así lo quiere la buena fortuna, que en un mismo punto confluyen un grupo de personas que se complementan con armonía, con ideas y propuestas que casan perfectamente, para dar vida a un proyecto teatral que enriquece y divierte. Será por acaso, y por fortuna es.

Siempre insisto que cuando se va al teatro, y en otras múltiples circunstancias de la vida también, hay que dejar en casa los prejuicios. Lo recuerdo aquí, porque he de aclarar que mi experiencia con los espectáculos de Sexpeare Teatro no era muy positiva, quizás porque ese humor entre abstracto y simplista que frecuentan no me llega, quizás porque desconozco, o no pillo, los códigos y referencias que utilizan, quizás porque sus propuestas escénicas se me antojaron poco ¿serias? para formar parte del programa de sala del fiot, aunque sí para la más informal Rúa dos contos, o quizás porque nunca me encontraron con la disposición adecuada. Me pasó, con “H, el pequeño niño obeso quiere ser cineasta”, con “For sale” y con “El título de este espectáculo no es mi madre”, que no consiguieron llenarme por completo y con las tres me surgieron más peros que carcajadas.

Rulo Pardo y Santiago Molero en el Café con...

Sin embargo, en “Rinconete y Cortadillo” he disfrutado de dos buenos actores cómicos, Santiago Molero y Rulo Pardo, que son capaces de llenar de gracia y ternura, a partes iguales, una comedia cargada de tintes dramáticos y maldiciones, que exige interpretaciones con grandes dosis de desparpajo y, al mismo tiempo, mucha contención. Justa medida que en ningún momento se ve desbordada y ni siquiera cuando acuden a las “típicas ocurrencias marca de la casa Sexpeare” resultan extemporáneos o anacrónicos.

Y será por acaso, por casualidad, o por fortuna que en este proyecto confluyan un autor como Alberto Conejero, que da continuidad a la ejemplar novela picaresca de Cervantes con calidad literaria, con un texto lingüísticamente rico, con “palabras que permanecen”, ágil en los diálogos y con una trama divertida y emocionante; un director como Salva Bolta que imprime, con mucha sabiduría, el ritmo apropiado y envolvente a la narración dramática; y la genial iluminación de Marino Zabaleta, parte fundamental e imprescindible de la propia concepción estética y dramática de la obra, sin la cual, creo sinceramente, este proyecto estaría totalmente cojo.

En definitiva, insisto, será por acaso, por casualidad, por la gran profesionalidad que demostraron, por ese tragicómico homenaje final ten sentido y elegante a cómicos y payasos, o porque ayer sí estaba yo con buena disposición, se ganaron un merecido aplauso.


Salud 

sábado, 8 de octubre de 2016

LA CASA DE LA PORTERA

(FIOT 2016)
XXV FESTIVAL INTERNACIONAL OUTONO DE TEATRO DE CARBALLO

SOBRE LA HONESTIDAD
(A propósito de “Iván off” de La casa de la portera)

SANTIAGO PAZOS



En la postromántica “Iván off”, de Antón Chejov, se habla de amor, de desamor, de integridad, de moralidad, de corrupción, de amistad, de lealtad, de familia, de religión, de crisis económica, de ruinas, de depresión y de otros tantos temas que afectan hoy día al hombre y a la sociedad en la que vive y que también afectaban a la sociedad de finales del siglo XIX, pero sobre todo se habla de honestidad, un compromiso sentimental y convencional que lleva a Iván a pegarse ese tiro que pone fin a su vida y a la misma obra que representa.

Y de honesta también podemos calificar la propuesta escénica que José Martret, como director, Alberto Puraenvidia, como creador del espacio escénico, y del elenco de La Casa de la Portera, encabezado por Raúl Tejón. Una propuesta que parte del convencimiento de que esta obra es una comedia y no, como ¿erróneamente? se creía, un drama, aunque la obra contenga todos los elementos que se le suponen incluyendo el suicidio. Claro que ser honesto así sin más, como le pasa al doctor encarnado por Iván Villanueva, no sirve para gran cosa. El recurso fácil de robar unas risas, con ayuda de Julio Iglesias o Rafaella Carrá, no hacen más divertida la debacle.

Director e intérpretes de "Iván Off" en el Café con...

No sé cómo funcionaba en la proximidad de la original Casa de la Portera, según crítica y público un éxito, pero en teatros grandes, esta comedia de situación al estilo madrileño en que han convertido Ivanov necesita de mucho recorrido para convertirse en un producto teatral compacto. Y lo digo, cómo no,  desde la honestidad del espectador que aplaude por convencimiento cualquier iniciativa dispuesta a revitalizar y modernizar el mundo de la escena.

Es cierto, ellos no engañan, (de nuevo la honestidad), como bien aclararon en el Café con… de la tarde, (uno de los más interesantes que recuerdo), su apuesta por un espacio novedoso, que se convirtió en referente, no era un replanteamiento teórico sobre el tamaño de los espacios escénicos, ni tampoco una investigación sobre el efecto de la proximidad entre actor y público, sólo obedecía a la necesidad que la subsistencia obliga. Nada que objetar al respecto, la supervivencia está por encima de cualquier otra consideración.

Pero como sabemos por otras experiencias artísticas, por ejemplo el Museo Guggenheim de Bilbao o las propuestas de compañías como La Fura dels Baus o Teatro delle Ariette por citar algunas, en muchas ocasiones el continente afecta muy directamente al contenido, empezando por la forma en que es percibido el mensaje que se pretende transmitir. De ahí que de la intensidad que nos traslada el crítico Javier Molina cuando reflexiona sobre el Iván off original: “es imposible contenerse, porque los actores no actúan: viven, lloran, ríen, gritan, deliran, se emborrachan y agonizan ante el espectador”,  ayer, en el Pazo da Cultura de Carballo, quedaba muy poco.  

Toda esa supuesta intensidad fue devorada por el tamaño del propio espacio. Algo que puede tener solución con el rodaje del espectáculo, o eso deseo porque, por otra parte, el ritmo es el adecuado y lo mantienen con buena energía, aun durando dos horas; la ambientación musical de Antonio Martín acompaña o impacta cuando parece necesario; ese muro escenográfico está muy bien diseñado tanto estética como conceptualmente; y la interpretación del reparto, aunque desigual y baja de intensidad o un tanto floja por momentos, nos ofrece escenas profundas y sentidas como el monólogo de Iván (Raúl Tejón) sentado en la boca del escenario bajo ese foco solitario.

Raúl Tejón

Por eso, con honestidad, me inclino por achacar fallos como la proyección de voz y volumen, o las dudas en los movimientos de los actores, al nerviosismo del estreno y al impacto tanto del espacio como de número de espectadores, porque sin ninguna duda me encantaría volver a verlos dentro de diez o quince representaciones. En serio, creo que es una propuesta que merece mucho la pena pero que, honestamente, necesita de algunos retoques y reparaciones. 

Claro que la opción entre comedia o drama quizás ya no tenga solución porque afecta a la concepción del propio proyecto.

¡Para que vean cuántos problemas nos crea la honestidad! 
Aunque coincidirán conmigo que mucho peor es el engaño y la mentira.


Salud


lunes, 3 de octubre de 2016

KULUNKA TEATRO

(FIOT 2016)
XXV FESTIVAL INTERNACIONAL OUTONO DE TEATRO DE CARBALLO

DESOLACIÓN
(A propósito de “Solitudes” de Kulunka Teatro)

SANTIAGO PAZOS


Decía ayer que en el teatro es fundamental disponer de un relato aunque sea abstracto sobre el que se sostenga todo lo que sucede en escena. Y creo que también en nuestra vida cotidiana necesitamos de un relato que la llene de sentido, una dinámica sentimental que cuando se rompe, por los motivos que sean, corremos el riesgo de que todo lo que está bajo nuestros pies se resquebraje y que dentro de nuestra cabeza se haga para siempre la noche hundiéndonos en la desolación.

Y Kulunka, como ya demostraron con “André y Dorine”, dominan la narrativa del drama sin necesidad de articular una sola palabra, con un estilo sencillo y directo, sin artimañas. Es decir, van a saco. 

Con unas máscaras que transmiten realidad y sentimiento sin necesidad de mover un solo músculo de la cara, afrontan una temática tan comprometida y planteada tan descarnadamente que toca sin ningún pudor la fibra más sensible del ser humano y se convierte en una bofetada a la conciencia.


Diría que casi no se les puede poner un pero. Y sin embargo creo que en algunos momentos de este dramón sin paliativos muchos espectadores, entre los que me incluyo, y no por evadirnos de la crudeza del problema de la soledad, el abandono de nuestros mayores y la incomprensión de las necesidades ajenas, hubiésemos preferido más metáforas y no tanta víscera, menos brocha gorda y más sutilezas, un poco más de reflexión serena y no tanta apelación a la lágrima.

Recursos le sobran a Kulunka para transmitir todo tipo de sentimientos sin necesidad de recurrir a tanta víscera. Un ejemplo es esa alegórica mosca que capta nuestra atención como queriendo aliviar con ironía nuestra desazón. Quizás el elemento más inteligente, desde mi punto de vista, de toda la obra. 

Y también es posible que algunos temas, como el que se trata en “Solitude”, sólo pueden ser contados desde la aspereza para recordarnos que pretender observar la realidad desde el patio de butacas sin implicarnos en ella directamente es un acto de cobardía.

Salud



domingo, 2 de octubre de 2016

CELSO SANMARTÍN Y MANUEL MANQUIÑA

(FIOT 2016)
XXV FESTIVAL INTERNACIONAL OUTONO DE TEATRO DE CARBALLO

A RÚA DOS CONTOS

 CELSO SANMARTÍN Y MANUEL MANQUIÑA
EL OFICIO (SE TIENE O NO SE TIENE)

SANTIAGO PAZOS


 Celso Sanmartín                 ManuelManquiña


Es así de sencillo, algunos aciertan un día y piensan que pueden vivir de rentas toda su vida, otros van pasito a paso, con cautela, profesionalizándose, aprendiendo el oficio y atesorando experiencia y conocimientos para que en un futuro, si no se estancan en la mediocridad, puedan ser reconocidos como maestros.

Ya sé que las comparaciones pueden resultar odiosas, pero quiso la casualidad teatral que tanto Celso como Manquiña coincidiesen este fin de semana en Carballo, dentro de la programación de “A rúa dos contos”, dándome la posibilidad de enfrentar y analizar dos maneras muy distintas de hacer monólogos cómicos.

Pienso que cualquiera de los dos humoristas pueden ser considerados unos maestros, aunque no impartan la misma materia. Es decir, tienen mucho oficio, pero aunque pueda parecerlo, no dominan el mismo.

Uno, Manuel Manquiña, es un gran actor, bueno como pocos, con personalidad y estilo propio en escena. He podido disfrutar de su trabajo tanto en cine como en teatro y nunca me he sentido defraudado porque las expectativas ante sus interpretaciones siempre son recompensadas. Y de esas dotes, de ese oficio, hizo gala en “Humor á galega”. Nada más salir a escena, le pasó el brazo por encima del hombro al espectador y, tratándole de tú a tú, como a un amigo de toda la vida, fue contándole confidencias e intimidades. Sólo tuvo un fallo, y no menor, el guión era muy deficiente, era un texto del montón, manido en su temática y en sus planteamientos. Y con un guión así, ni siquiera Manquiña está a la altura de Manquiña. Una pena.

Y el otro, Celso Sanmartín, es un genial contador de historias, un transmisor privilegiado de la tradición oral gallega. Parece que improvisa pero tiene todo muy bien calculado. Va tejiendo el texto con habilidad, al estilo del más elaborado encaje,  cosiendo o destripando aventuras transoceánicas, reflexiones filosóficas de andar por casa y razonamientos sobre el quehacer cotidiano, entre reales e imaginarios, de unos personajes que de tan normales parecen extraterrestres. Y así, como sin darse ninguna importancia, entre inocente y pícaro, con este “Que contar sempre hai”, consigue que el espectador se sienta interesado, cómodo y confiado en un viaje cargado de retranca cuyo destino es la risa. Un aplauso.



Salud  

sábado, 1 de octubre de 2016

COMPAÑÍA DE MANOLO ALCÁNTARA

(FIOT 2016)
XXV FESTIVAL INTERNACIONAL OUTONO DE TEATRO DE CARBALLO

ESTRUCTURAS EN EL AIRE
 (A propósito de “Rudo” de Compañía Manolo Alcántara)

SANTIAGO PAZOS

  
En el teatro es fundamental disponer de un relato, aunque sea abstracto, sobre el que se sostenga todo lo que sucede en escena. Sin embargo, en el mundo del circo no es imprescindible. Aquí lo que cuenta, como bien señaló Manolo Alcántara al final de la representación, es el riesgo.

Cuantos más saltos mortales se realizan, más interés despierta en un público que va buscando quedarse paralizado por el miedo que pueda sentir en un momento concreto del espectáculo. Un pavor que se convierte en admiración al ver que ese “más difícil todavía” no tiene límites, se burla de la lógica y sólo unos pocos superhombres están capacitados para enfrentarse a esos retos inhumanos.



En “Rudo”, Manolo Alcántara no camina sobre el alambre, pero mantiene bien el equilibrio sobre estructuras formadas por pesadas cajas de madera y tubos de hierro que, a pesar de su rudeza, parecen flotar en el aire. Como un prestidigitador nos da gato por liebre haciéndonos dudar de si está desafiando, o no, las leyes básicas de la física y de la arquitectura.

Un “ilusionismo” calculado, de estética retrofuturista al estilo de la saga cinematográfica “Mad Max”, que asusta e intimida, sobre todo a los incautos espectadores de las primeras filas del redondel circense, con una actitud de desafío permanente, movimientos bruscos y estruendosos golpes secos que retumbaban en toda la sala.

Las únicas concesiones al sosiego las encontramos en la cálida banda sonora interpretada en directo por Laia Rius con el violín y María Bou con el violonchelo, que aportan, además, un agradable toque de humor y la incorporación de una marioneta que protagoniza el único momento tierno y sensiblero.

Si en “Plecs”, obra con la que ganaron el premio del público en 2011, destacaba la fragilidad y la dificultad en la realización era muy visible, en “Rudo” todo el protagonismo se lo lleva la fuerza bruta y la ejecución resulta más rudimentaria y por lo tanto, a mi entender, menos impactante. Es decir, esperas un tercer salto mortal que no llega nunca. Lo que no impide reconocer que merece ser vista y aplaudida.

Salud



domingo, 25 de septiembre de 2016

YLLANA 25

(FIOT 2016)
XXV FESTIVAL INTERNACIONAL OUTONO DE TEATRO DE CARBALLO

LA CAJA DE LA RISA
 (A propósito de Yllana 25)

SANTIAGO PAZOS


Algunos, más bien pocos en Carballo, no somos fan/fanáticos de Yllana. El resto, la inmensa mayoría, piensan que Yllana son los maestros indiscutibles de la mímica y del humor. A su parecer son los dueños de la caja de la risa. Abren la cajita y ¡ja, ja, ja! Cierran la cajita y se crea una expectación festiva y jadeante entre carcajadas sueltas premonitorias de que algo descacharrante va a suceder. Y sucede, porque abren la cajita de nuevo y ¡ja, ja, ja! entre aplausos atronadores. Así sucesivamente durante casi dos horas, largas para los pocos y cortas para esa mayoría que invadía el patio de butacas.


En esta ocasión, Yllana 25, confeccionado de retales/gag de sus exitosas obras, adolece de una puesta en escena en la que la capacidad de sorpresa es nula. Todo lo que se nos muestra es de segunda mano y se nos antoja como algo usado no tanto porque los espectadores sepamos la lección de pe a pa sino porque los maestros nos la dictan repetitiva y sin ninguna intensidad. Lo curioso es que esa cantinela, en la que la letra del estribillo resulta ininteligible, más que como una estafa parece la consecuencia de un pacto de buena fe firmado entre caballeros. Vamos, como se suele decir en el mundo de la tauromaquia, una faena de aliño consensuada.

    


Y aun siendo así, hay que reconocer la profesionalidad de los intérpretes, que consiguen salir airosos y triunfantes, con la inestimable ayuda de un público mayoritario que los adora y el gancho cómico de unos números humorísticos, por lo general, bien construidos, ejecutados con sencillez y divertidos. Por citar alguno de los gags más destacables para mi gusto, el de las tijeras del principio es sencillo y está realizado con elegancia y con gracia, el planteamiento y el uso del utillaje en el gag del casino es inteligente aunque su realización necesitase más definición, alien y los pajaritos son tiernos y simpáticos, la incursión espacial de los astronautas, incluida la grabación en tiempo real del público, ambiental y técnicamente muy bien logrados y la guerra de calcetines un jolgorio.

A los poco/fans, entre los que me cuento, algunas de esas payasadas ni nos seducen ni nos sugestionan, por facilonas y repetitivas, pero con otras disfrutamos de lo lindo. Además, hay que reconocer abiertamente, con toda la amplificación que permitan los oídos del respetable, la importancia que tiene Yllana para el teatro cómico español en general y para el fiot en particular. Una Compañía privada que cumple 25 años en escena (y los que te rondaré) cosechando triunfos se merece todas las felicitaciones y aplausos con el deseo sincero de que cumplan otros tantos abriendo y cerrando esa cajita de la risa y nosotros que lo veamos. ¡ja, ja, ja!

Salud  

sábado, 24 de septiembre de 2016

ACTIVISMO MUSICAL


ACTIVISMO MUSICAL

DaTorres


Es posible que este artículo sea tan solo el reflejo del grito de una frustración, una pequeña parte de una reflexión más profunda, larga e imprescindible que en algún momento, más pronto que tarde, tendremos que hacer los que amamos la música. Yo creo firmemente que hay vida más allá del mercado, que hay millones de millones de personas haciendo música alrededor del mundo y que, siendo así, no puede ser cierto que todos los músicos estén obsesionados con cuatros por cuatros, tres por cuatros, escalas memorizadas a base de repeticiones y falta de criterio propio para plantearse que podría haber una vida armónica más allá de la partitura.

Es por eso que, si hay una constante común durante los años que llevo pululando por esta tierra “nuestra”, esa es el intento de comunicarme con los demás por medio de mi creatividad. Fundamentalmente a través de la música. Y hay también un trabajo permanente en busca de un estilo o sonido propio, tarea bastante arriesgada a nivel personal, ya que el vértigo es inevitable cuando ese viaje personal te conduce al aislamiento y lo que, a todas luces, parece incomprensión por parte del resto de los habitantes del planeta hacia un sonido que personalmente considero, como mínimo, particular.


También me parece curiosa la obsesión masiva por la repetición de una canción, porque si todo muta en la naturaleza a cada instante, si nada es lo mismo de lo que fue una fracción de segundo antes, si no sentimos dos veces la misma emoción ni vemos dos veces a la misma persona por aquello de que nada existe a parte del presente más consciente, si todo esto es verdadero y parece serlo desde el momento en que muchos lo creen, ¿cómo puede ser posible que la industria musical insista en llenarnos los oídos con sonidos de formas armónicas, rítmicas y melódicas totalmente previsibles?

En mi opinión no es necesario hacer ninguna revolución específica ya que la mera existencia es suficientemente revolucionaria de por sí. Sin embargo, sí es oportuno mantener una actitud combativa desde la convicción de que nos merecemos una vida plena.  Y con esta plenitud como base de toda acción vital, convertir la propia vida en obra de arte. Así, mezclando ideas de orígenes dispares, podría decirse que la muerte es vida y que, siendo como somos seres únicos, cada uno de nosotros podríamos hacer creaciones todas distintas entre sí y todas sublimes en su singularidad. 


Claro está que no nos permiten que así sea, porque esa actitud alternativa, esa dedicación activa, afecta directamente a sus intereses económicos. Podemos comprobarlo en la insistencia que tienen los vendedores de canciones por repartir sonidos uniformes y empalagosos como únicas alternativas musicales. Sonidos con los que podría pensarse que buscan una homogeneización masiva de la población a base de estímulos que podrían considerarse ataques a la inteligencia. Me refiero a un ataque en toda regla. Como objetivo final podría pensarse que buscan crear un bucle de pensamiento como dinámica intelectual mayoritaria para así hacer más manejable al sujeto-objeto actual.

Nunca podremos ser observadores neutros e imparciales de una situación. Por ello, y siendo el mundo un lugar bello, poblado de bellos seres que hacen lo que pueden por ser felices/serenos en una realidad humana que a todas luces es incoherente, no queda otra opción que la de enfrentarse a los gigantes disfrazados de molinos que azotan el viento como muestra de fuerza bruta e inmisericorde con el dolor ajeno.

Todos artistas. Todos creadores. En consecuencia, todos activistas.


PD; Aquí está el enlace para que escuchéis mis últimas grabaciones:



(25S) ELECCIÓNS AO PARLAMENTO DE GALICIA


martes, 20 de septiembre de 2016

fiot 2016

(FIOT 2016)
XXV FESTIVAL INTERNACIONAL
OUTONO DE TEATRO DE CARBALLO

25 AÑOS DE FIOT BIEN MERECEN UNA FIESTA…
¿Y OTRO AUDITORIO?

SANTIAGO PAZOS   

Acto de presentación del programa fiot 2016


Claro que 25 años se merecen una gran fiesta. Carballo tiene que vestirse sus mejores galas, dejar el recato en casa bajo siete llaves y dedicar estos días de otoño al divertimento, el despiporre y la bulla. (Sana, no confundan). Si por la parte que les toca a los programadores del fiot, haciendo uso de su competencia y autoridad profesional, han preparado un menú con todos los ingredientes necesarios, comedia sobre comedia para que las carcajadas inunden plazas y avenidas, a nosotros nos queda disfrutar a raudales y corresponder con el aplauso, la chufla, o lo que cada uno considere. (Con educación, tampoco confundan).

Sin ninguna duda, dejando la sorna a un lado, merece una gran fiesta un proyecto cultural de esta envergadura. Y merecen una fiesta y un gran aplauso todos los que lo hicieron y hacen posible, los primigenios fundadores, los que continuaron desarrollando esta preciosa idea, las instituciones y empresas que lo apoyaron y que lo apoyan, etc. etc. etc. Y también lo merece el pueblo de Carballo que, lejos de dar la espalda a la cultura como acostumbran a hacer en muchos lugares, da un paso al frente cada otoño y abarrota salas y salones para dar calor y cobijo humano a tanto artista que nos visita.

A tartazo limpio

¿Y otro auditorio? Sí, por supuesto que el fiot necesita, y se merece, un auditorio con un escenario más grande y los servicios adecuados para esas grandes propuestas escénicas que su actual sede, el Pazo da Cultura, no puede acoger, además de aumentar el número de butacas, (tampoco muchísimas más), con el espacio apropiado entre ellas para que nuestras rodillas no se resientan como pasa ahora.

Pero tenemos que plantearnos otra pregunta, ¿necesitará Carballo un segundo auditorio, “así que pasen cinco años”? Bueno, pues quizá también. Lo que me parece acertado es que se plantee, en palabras del Presidente de Telón y Aparte, Alberto Sueiro, como una reflexión y no como una reivindicación, porque es un tema que requiere un debate muy sosegado y en el que han de intervenir muchos protagonistas, se han de labrar consensos y se han de sopesar las necesidades y las urgencias que afectan a Carballo en su conjunto y a la propia idea de ciudad que está a desarrollarse desde el punto de vista social y urbanístico.

Lo importante en estos momentos es que la idea ya está sobre la mesa y que, lejos de hacer oídos sordos, los interlocutores políticos parecen dispuestos a valorar alternativas y pensar en un proyecto que atañe a nuestra función como centro referencial de servicios culturales. Mi recomendación es caminar despacio con pasos firmes, seguros de que vamos hacia un destino donde nos aguarda el futuro que queremos para Carballo como una comunidad de progreso. No es necesario competir con errores megalómanos de tan triste recuerdo para muchas ciudades gallegas y españolas. (Con seriedad, no confundan).

Los actores carballeses Alba Bermúdez, María Tasende
y Rober Bodegas 
en el cartel diseñado por Juan Félix Gende



PROGRAMACIÓN

Bien. Ningún reparo. Nada que objetar. Ya decía antes, comedias para desayunar, comer y cenar. Las ocasiones para el drama nos sorprenden a cada poco sin llamarlas ni desearlas. Me gustaría, eso sí, que Yllana, que inaugura con la celebración de su también 25 cumpleaños, me quite aquel mal sabor de boca que me dejaron con “¡Muu! 2” en su última visita a Carballo (2011). Claro que tiene lógica que sean ellos los encargados de abrir este gran telón otoñal porque su trayectoria e innegable éxito son también los del propio fiot.

Alba Bermúdez

¿Habrá vida después de Yllana? Sí, desde luego. Lo demuestra una programación en la que caben algunos de los grandes éxitos de nuestra historia, incluyendo programación de sala y el alternativo OTNI. Eso sí, con trajes nuevos y propuestas inéditas.
Voy de corrido: “Rudo”, de La Compañía de Manolo Alcántara, que nos encandiló con “Plecs” en 2011; “Solitudes”, de Kulunka Teatro, que nos provocaron lágrimas sentimentales con “André y Dorine” en 2013; “Rinconete y Cortadillo”, de Sexpeare Teatro, cal y arena entre “H, el pequeño niño obeso quiere ser cineasta” en 2005 y “For sale” en 2007; “O tolleito de Inishmaan”, dirigida por Cándido Pazó, a quien admiro por muchas cosas y que me sorprendió tan gratamente como director de “Anfitrión, e ti quen ves sendo?” en 2008, o como intérprete y director de “Decamerón, historias para tempos ruíns” en 2012; “La Crazy Class”, de L’Om-Imprebís, que por fin, ¡ay!, nos regalaron en 2008  ese “Don Juan Tenorio” tan necesario; “Eroski paraíso”, de Grupo Chévere, con Miguel de Lira ( destacado Xoglar de outono 2016) y Patricia de Lorenzo, imprescindibles para nuestro teatro;  Y “Cervantina”, de Ron Lalá, dejando a un lado aquel “Time al tiempo” de 2011, como los buenos vinos, mejorando en cada ocasión que nos visitan hasta convertirse en una Compañía de referencia por derecho propio y apoyo popular.

María Tasende

Ya ven que no falta Cervantes en su centenario, ni Shakespeare, también por partida doble: la arriesgada puesta en escena, eso dicen los créditos, de “Sueño de una noche de verano” de Metatarso Producciones y dirigida por Darío Facal y un divertido popurrí participativo con “Micro-Shakespeare” de Laitrum Teatre.

Por mi parte, espero con mucho interés la representación de “Iván Off”, un Chejov revisitado con ojos contemporáneos, de La casa de la portera; “La estupidez”, de Feelgood Teatro, con texto del premiado Rafael Spregelburd; Y la inquietante “Penev”, finalista de los premios Max, de La Teta Calva Producciones.

Hay más. Tendremos un mimo, Paolo Nani Teater con “La carta”. (Creo que el último mimo que nos visitó fue Collard en 2008). Y una obra participativa para toda la familia, “Tripula” de Farrés Brothers i Cía.

Rober Bodegas

Y seguimos con RÚA DOS CONTOS, que pone toda la carne en el asador, al igual que harán los de DALLE UN BOCADO AO FIOT, tapas y aperitivos entre los que se incluyen, entre una larga lista de payasos, cómicos y monologuistas, algunos de los grandes/grandes como Manuel Manquiña, Celso Sanmartín, Sergio Pazos, Xosé Touriñán y Pepo Suevos. Etc. etc etc.

Y además, las actividades específicas para la formación y el contento de futuros espectadores en los diferentes formatos del FIOTIÑO, el Concurso Escolar de Teatro Lido Xosé Manuel Eirís, Teatro de calle, la Escuela del espectador con Camilo Franco, o el Café con…    

Como pueden ver, un intenso programa que promete diversión y entretenimiento con la pretensión de hacernos disfrutar del teatro en sus múltiples vertientes. Y todo todito todo se lo contaré con pelos y señales, como acostumbro desde hace años, en  

Salud  




NOTA: Para enterarse con detalle de lugares, fechas, entradas y otras informaciones pueden acudir a www.fiot.gal donde tendrán una descripción pormenorizada de toda la programación, o a través de
Facebook: FIOT (Festival Internacional Outono de Teatro).